Turkije (Turkije)

Turkije
Turkey (Turks: Turkiye), voluit de Republiek Turkije (Turkiye Cumhuriyeti), is een land dat voor het grootste deel in Azie ligt, op het schiereiland Anatolie (of Klein-Azie) tussen de Middellandse Zee en de Zwarte Zee.
Een klein deel rond de grootste stad Istanbul ligt in Europa. Het Aziatische en het Europese deel worden gescheiden door de Dardanellen, de Zee van Marmara en de Bosporus, die gezamenlijk de Middellandse Zee met de Zwarte Zee verbinden.
Turkije grenst in het westen aan Griekenland en Bulgarije, en in het oosten aan Georgie, Armenie, Azerbeidzjan, Iran, Irak en Syrie.

Geschiedenis
Voor de komst van de Turken werd Turkije Klein-Azie of Anatolie genoemd. Anatolie heeft enkele vele duizenden jaren teruggaande voorgeschiedenis, waarin volken als Hethieten, Phrygiers, Lydiers, Grieken Oerartiers, Armeniers een grote rol gespeeld hebben.
De 2e eeuw v. Chr. kwam Anatolie in de invloedsfeer van het Romeinse Rijk. En zo werd Anatolie de eerste provincie van het Romeinse Rijk een groot deel van de bevolking ging over tot het christendom. Toen het westelijk deel van het Romeinse Rijk in verval raakte (omstreeks 400 na Chr.), werd Anatolie deel van het Oost-Romeinse ook wel het Byzantijnse Rijk, en Constantinopel werd de hoofdstad. In die periode maakte de reeds eerder begonnen hellenisering grote vooruitgang. Het gebied werd grotendeels Griekstalig, met uitzondering van het oostelijke deel, waar de Koerden en Armeniers hun eigen taal behielden.
De Turken die nu in het huidige Turkije zijn, zijn de afstammelingen van Oghuz-stammen die vanuit Centraal-Azie naar Anatolie zijn getrokken. In 1071 de Seldjoekse leider Alp Arslan versloeg de Byzantijnse keizer Romanus IV in de Slag van Malazgirt. Dit resulteerde in de stichting van een Seldjoeks sultanaat rond de stad Konya.
In 1176 deed de Byzantijnse keizer Manuel II een poging om de in Centraal-Anatolie gevestigde Seldjoeken te onderwerpen, maar zijn leger werd in de slag bij Myriokephalon vernietigend verslagen. Toen westelijke kruisvaarders in 1204 Constantinopel veroverden, raakte het Byzantijnse rijk zodanig verzwakt, dat in de komende eeuw geheel Anatolie in handen van de Turken viel.
In 1453, ongeveer 200 jaar na de stichting van het Ottomaanse Rijk, veroverden de Turken Constantinopel. Deze stad werd de nieuwe hoofdstad van het Rijk. Dit luidde een periode in van culturele bloei, verovering en overheersing van grote delen van het Midden-Oosten, de Balkan en Noord-Afrika.

Religie
De belangrijkste religie in Turkije is de islam, waarvan volgens schattingen (in Turkije wordt iemands religie niet geadministreerd) meer dan 95% van de bevolking een aanhanger is.
Volgens de heersende doctrine van het kemalisme is de staat seculier. De staat heeft een ministerie voor godsdienstzaken, de Diyanet, die de moskeeen controleert en alle imams opleidt. De Diyanet volgt een stroming binnen het soennisme. De meeste Turken hangen de officiele stroming aan, maar tussen de 7% en 30% hangt een sjiitische stroming aan. De belangrijkste sjiitische stroming is het alevitisme en een minderheid, vooral etnische Azeri's, volgt het twaalver sjiisme.
Naast de islam erkent de Turkse staat drie andere religies: de Grieks-orthodoxe Kerk, de Armeens-Orthodoxe Kerk en het joden.

Turks bad
Het gebruik van stoombaden is al eeuwenoud. De Seldjoeken en Ottomanen bouwden prachtige badhuizen omdat de Islam goede persoonlijke hygiene voorschrijft. Volgens de Islamieten is het westerse bad onhygienisch; wij blijven namelijk in het vuile water zitten, terwijl de Islamieten zich wassen met stromend water. Dit is dan ook de reden dat de bassins in de Turkse badhuizen geen stop hebben.
De openbare badhuizen waren nodig, omdat veel mensen thuis geen mogelijkheden hadden om te baden.
De Turkse badhuizen (hamams) bestaan uit drie verschillende ruimten:

  • de camekan,
  • de sogukluk,
  • de hararet.
    • De camekan is een soort 'kleedruimte'. Hier kunt u zich omkleden, en na afloop ontspannen genieten van Turkse thee.
    De sogukluk is de ruimte tussen de camekan en de hararet.
    De hararet is het hart, en het mooiste gedeelte van het badhuis, betegeld met marmer. Dit is het gedeelte waar u zich kunt laten wassen en masseren. De massage vindt plaats op een grote marmeren plaat, in het midden van de hararet. De plaat wordt verwarmd door een houtvuur in de stookkelder eronder.
    Geografie
    Turkije is gelegen op twee werelddelen: Europa en Azie. Het Europese deel, Thracie genaamd, beslaat 3 % van het oppervlak van Turkije. De rest, Anatolie genaamd, ligt in Azie. Op het punt waar Europa en Azie samenkomen, ligt Istanbul. Istanbul is dan ook de enige stad in de wereld dat op twee werelddelen ligt.
    Turkije is verdeeld in zeven regio's:

  • De Zwarte Zee-regio: dit is een bergachtig gebied in het noorden van Turkije. De zomers zijn hier warm en de winters zijn zacht. De neerslag is hier over het hele jaar verdeeld. Hier worden veel hazelnoten verbouwd, een belangrijk exportproduct voor Turkije. Tevens worden hier tabak en kersen verbouwd.
  • Marmara beslaat het Europese gedeelte van Turkije, en het noordwestelijk deel van Anatole. Het wordt ook wel de 'Tuin van Istanbul' genoemd. Dit heuvelachtige gebied is het meest dicht bevolkte gedeelte van Turkije. De landbouw is gevarieerd, o.a. rijst, druiven, olijven en perziken. Hier heerst gematigd zeeklimaat, dit betekent dat het hier warm is, maar de wind brengt ook wel veel verkoeling. De winters zijn vochtig met veel regen en heel af en toe sneeuw.
  • Het Egeesche gebied is bergachtig met veel naaldwouden. Het Middellandse Zeeklimaat brengt warme zomers, en milde winters. Hier komt meer dan 50 % van Turkije's tabakproductie vandaan. Andere belangrijke producten zijn olijven en katoen.
  • Het Middellandse Zeegebied ligt in het zuiden van Anatolie Ook hier heerst een Middellands Zeeklimaat, al is het hier een paar graden warmer dan in het Egeesche gebied. In dit gebied liggen de belangrijkste badplaatsen van Turkije. Hier wordt zeer veel katoen verbouwd, evenals citrusvruchten.
  • Centraal Anatolie is een hoogvlakte op gemiddeld 1000 meter boven de zeespiegel. Dit gebied ligt in het midden van Turkije. De kale vlakten worden voornamelijk gebruikt om geiten en schapen te laten grazen. Er heerst hier een landklimaat met grote temperatuurverschillen, zowel in zomer en winter, als in dag en nacht. De zomers zijn heet en droog, de winters koud.
  • Oost Anatolie is het grootste en hoogste gebied. De hoogten varieren hier van 1500 tot 2000 meter. Hier ligt ook Mount Ararat, de hoogste berg van Turkije. Dit gebied is dunbevolkt, vanwege de lange strenge winters. De zomers zijn heet met extreme droogte.

*Zuidoost Anatolie is evenals Oost Anatolie een ruig gebied, met hete zomers en strenge winters. Met behulp van irrigatie wordt hier rijst, tarwe en groente verbouwd.